Kredia afatgjatë arrin nivelin më të lartë të regjistruar ndonjëherë.

Kreditë afatgjata janë bërë një komponent kryesor i portofolit bankar vitet e fundit, duke shënuar rritje të vazhdueshme në financimet për pasuri të paluajtshme dhe investime të tjera. Kjo tendencë është nxitur nga cikli i lulëzimit të tregut të pasurive të paluajtshme dhe oferta e lartë e bankave në këtë segment.

Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, në fund të muajit korrik 2023, pesha e kredisë afatgjatë (me maturim mbi pesë vjet) arriti në 61.1%, një rritje nga 59.7% që kishte qenë në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Në muajin janar 2024, ky nivel arriti një rekord të ri prej 61.6%.

Në vlerë monetare, portofoli i kredive afatgjata arriti 479 miliardë lekë deri në fund të korrikut 2023, me një rritje prej 16% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit paraardhës.

Rritja e shpejtë e kredisë për pasuri të paluajtshme, veçanërisht gjatë dy viteve të fundit, ka ngritur shqetësime tek Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN). FMN që në janar të 2023 paralajmëroi Bankën e Shqipërisë për rreziqet e kësaj rritjeje, sidomos në segmentin e pasurive të paluajtshme. Për t'iu përgjigjur këtij shqetësimi, në qershor Banka e Shqipërisë rriti kërkesat për kapital duke vendosur për herë të parë një normë kundërciklike për të frenuar rritjen e shpejtë të kreditimit.

Zgjerimi i kredive hipotekare, veçanërisht për individët, ka ndihmuar në shpërndarjen më të mirë të riskut dhe ka kontribuar në rritjen afatgjatë të sektorit bankar. Kreditë hipotekare dhe ato afatgjata në përgjithësi kanë një proces amortizimi të ngadaltë, duke siguruar qëndrueshmëri në rritjen e kredive.

Të dhënat tregojnë gjithashtu se kredia për blerjen e banesave nga individët ka arritur vlerën prej 198 miliardë lekë (rreth dy miliardë euro), me një rritje vjetore prej 16%. Ky segment tashmë përbën më shumë se 26% të portofolit të kredisë për ekonominë.

Kredia për pasuri të paluajtshme dhënë bizneseve po rritet me ritme më të shpejta, duke arritur në 173 miliardë lekë, një rritje prej 60% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Në përfundim, orientimi i sektorit bankar drejt kredisë afatgjatë për pasuri të paluajtshme dhe investime të tjera ka ndikuar fuqimisht në rritjen e portofolit të kredisë afatgjatë, duke arritur nivelet më të larta të regjistruara ndonjëherë.