Rënia e euros kundrejt lekut prek një rekord të ri negativ

Një ndër faktorët që po kontribuon në forcimin e lekut është edhe politika fiskale e qeverisë, e cila ka tkurrur ofertën e monedhës vendase në treg. Në fund të periudhës 7-mujore, suficiti buxhetor arriti një rekord prej 55 miliardë lekësh, duke u rritur me 22% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Gjithashtu, investimet e huaja direkte kanë shënuar një rritje të konsiderueshme. Në gjashtëmujorin e parë të vitit, vlera e tyre arriti në 749 milionë euro, një nivel historik për këtë periudhë. Rritja prej 8% në krahasim me vitin e kaluar ka ndikuar në tejkalimin e deficitit të llogarisë korrente, i cili, pavarësisht se për të gjithë 6-mujorin e parë mbetet në nivelin më të lartë që prej vitit 2020, arriti në 575 milionë euro. Investimet në pasuri të paluajtshme përbëjnë afërsisht një të katërtën e kësaj vlere, sipas Bankës së Shqipërisë.

Nga ana tjetër, kursi i këmbimit të euros me lekun ka rënë në një minimum të ri historik, duke u këmbyer me 99.58 lekë ditën e enjte, sipas Bankës së Shqipërisë. Ky nivel shënon një rënie të lehtë nga rekordi i mëparshëm prej 99.6 lekësh, i arritur më 20 gusht të këtij viti.

Sipas agjentëve të këmbimit, prurjet e valutës vazhdojnë të jenë të qëndrueshme, edhe pas përfundimit të sezonit turistik veror. Kjo tregon se dinamika e kursit të këmbimit ka ndryshuar dhe nuk është më e lidhur vetëm me sezonalitetin. Përhapja më e gjerë e turizmit gjatë gjithë vitit, si dhe investimet e huaja në pasuri të paluajtshme, janë ndër arsyet që ndikojnë në këtë zhvillim.

Edhe pse deficiti i llogarisë korrente për të gjithë gjashtëmujorin është në nivele të larta, në tremujorin e dytë ai u ngushtua me 7.3% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Kjo ulje reflekton investimet e mëdha që kanë vijuar në vend, veçanërisht në sektorin e pasurive të paluajtshme.

Për më tepër, që nga gushti, Banka e Shqipërisë ka ndalur përpjekjet për ta mbajtur kursin e euros mbi 100 lekë, duke lejuar forcat e tregut të diktojnë rënien e mëtejshme të monedhës europiane.