Rezervat valutore të Bankës së Shqipërisë në rënie: Zbresin në 5.6 miliardë euro

Rezervat valutore të Bankës së Shqipërisë pësuan një rënie të lehtë gjatë tremujorit të parë të këtij viti, sipas të dhënave të publikuara nga Banka e Shqipërisë.

Në fund të marsit, rezerva valutore e vendit arriti në 5.6 miliardë euro, duke shënuar një rënie prej rreth 4.2% krahasuar me fillimin e vitit. Megjithatë, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, rezerva valutore ishte në rritje me një shkallë prej 11.5% në krahasim me marsin e vitit 2022.

Rezervat valutore të vendit janë të administruara nga Banka e Shqipërisë, me pjesën më të madhe të tyre të investuara në tituj borxhi dhe depozita. Në fund të vitit të kaluar, titujt e borxhit përbënin rreth 75% të rezervave, ndërsa depozitat në cash përbënin rreth 17%. Pjesa tjetër e rezervave është e investuar në ar dhe të drejtat tërheqëse (SDR) pranë Fondit Monetar Ndërkombëtar.

Rezervat valutore luajnë rol të rëndësishëm në mbulimin e deficitit të llogarisë korrente dhe në parandalimin e goditjeve në sektorin financiar, veçanërisht në kontekstin e nivelit të lartë të Euroizimit në Shqipëri.

Shqipëria, si një ekonomi me pozicion tregtar negativ, është e ekspozuar ndaj rreziqeve kur sigurimi i valutës së nevojshme mund të bëhet i vështirë. Kriteri kryesor për vlerën minimale të rezervave valutore është që ato të mbulojnë të paktën katër muaj importesh.

Bazuar në të dhënat e tregtisë së jashtme, rezervat valutore të vendit kishin mbuluar më shumë se tetë muaj importesh në tremujorin e parë të këtij viti. Përveç funksionit mbrojtës, rezervat valutore mund të shërbejnë si instrument për të mbështetur sektorin financiar me likuiditet në valutë dhe për të stabilizuar kursin e këmbimit.

Për të rritur rezervat valutore, Banka e Shqipërisë ka planifikuar blerjen e valutës në tregun e brendshëm. Kalendari i ndërhyrjeve parashikon 20 ankande të planifikuara për vitin 2024, me një shumë të synuar mes 250 milionë dhe 330 milionë euro. Pjesa më e madhe e këtyre ankandeve do të jenë të llojit spot (blerje ditën e ankandit), ndërsa një pjesë e tyre do të jenë forward njëmujor (blerje pas një muaji, me kurs të fiksuar në datën e ankandit).

Banka e Shqipërisë ka ndërmarrë veprime të ngjashme në vitet e fundit për të rritur rezervat valutore, duke përfshirë blerje të drejtpërdrejta në treg për të parandaluar rënie të kursit të këmbimit. Sipas projeksioneve të Qeverisë, pritet që rezervat valutore të rriten me më shumë se 25% gjatë tre viteve të ardhshme, duke arritur në pothuajse 7.2 miliardë euro.